Hướng dẫn cách đi & thăm quan Long Sơn

Đảo hàu, vương quốc hàu hay vựa hải sản của Bà Rịa-Vũng Tàu… đó là những biệt danh của xã đảo Long Sơn (TP.Vũng Tàu). 

Một ngày trải nghiệm cảm giác làm cư dân xã đảo sẽ là kỷ niệm khó quên trong chuyến du lịch tại Bà Rịa-Vũng Tàu.

Trước đây, đảo Long Sơn cách biệt hoàn toàn với đất liền. Để đến với đảo, phải đi đò từ Tân Thành hoặc từ bến Nam Bình (TP.Vũng Tàu) sang. Hiện nay, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã xây dựng các cây cầu nối liền xã đảo với quốc lộ 51, giao thông tiện hơn.

Đường đi: từ TP.Hồ Chí Minh du khách chỉ cần chạy khoảng 80km đến ngã ba Long Sơn quẹo phải khoảng 10 phút là vào đảo Long Sơn. Còn từ TP.Vũng Tàu, từ quốc lộ 51 theo hướng Gò Găng chưa đầy 30 phút qua hai cây cầu Gò Găng và Chà Và là đã đặt chân đến Long Sơn.



Có 2 cách để khám phá Long Sơn: chạy xe máy vòng quanh đảo hoặc đi ghe. Phần lớn cuộc sống mưu sinh của người dân nơi đây gắn liền với sông nước nên muốn trải nghiệm cảm giác làm ngư dân xã đảo, thì di chuyển bằng ghe là thích hợp nhất. Giá thuê ghe khoảng 200.000-300.000 đồng, du khách có thể đi dọc sông Dinh và Chà Và chiêm ngưỡng hệ sinh thái rừng ngập mặn hai bên sông như sú, vẹt, đước…

Nằm cách TP. Vũng Tàu 40km về phía Tây, Long Sơn là một xã đảo được khai phá từ thời vua Minh Mạng. Trực thuộc thành phố Vũng Tàu đấy, nhưng Long Sơn không ồn ào, tấp nập mà lại mang nét dịu dàng của một làng quê. Long Sơn có diện tích hơn 90km2 tựa lưng vào núi Nứa, được bao quanh bởi dòng sông Chà Và, sông Dinh và biển.

Xã đảo Long Sơn gồm 1 đảo chính nằm men theo triền của núi Nứa, là đoạn cuối của dãy núi Phước Hòa đâm ra biển và đảo nhỏ là đảo Gò Găng. Long Sơn với rừng nứa xanh biếc được ví như “con rồng xanh” của Vũng Tàu.

Điểm thăm quan tại Long Sơn

Nhà lớn Long Sơn (Đền Ông Trần)
Nhà lớn Long Sơn là một quần thể kiến trúc nghệ thuật cổ với nhiều công trình khép kín như dãy nhà phố, chợ, lầu dài… Tất cả đều toát lên vẻ bề thế, uy nghi nhưng rất giản dị.
Lăng ông Nam Hải
Lăng ông Nam Hải thờ cá ông (cá voi nhà táng), đây là một tín ngưỡng phổ biến của ngư dân ven biển các tỉnh miền Trung trở vào Nam.

Trên hai con sông này, nghề nuôi trồng thủy hải sản phát triển từ rất sớm, trong đó nhiều nhất là nuôi hàu. Thời điểm thu hoạch hàu là khi nước ròng. Thu hoạch hàu không khó nhưng rất kỳ công: phải dùng búa để đập và cạy hàu ra khỏi vật bám.

Vì vậy, du khách muốn quan sát hoặc tự tay thu hoạch hàu phải chọn đúng con nước và thật cẩn thận vì nếu sơ sẩy sẽ dễ bị rách hoặc dập tay. Hàu sau khi thu hoạch có thể chế biến thành nhiều món như nướng mỡ hành, cháo, chiên bột, ướp phô mai đút lò… Với thực khách sành ăn, món hàu wasabi (hàu mù tạt) sẽ cho cảm nhận đầy đủ vị ngọt, dai, tươi của hàu. Hàu được tách ra khỏi vỏ, ướp lạnh với đá. Thực khách tự mình pha chế nước chấm bằng cách cho wasabi vào hỗn hợp nước tương, nước cốt chanh, ớt... Hàu wasabi ăn kèm với rau thơm, cải xanh và cọng hành lá đã được ướp đá lạnh, vị cay nồng hăng lên tận óc tạo nên cảm giác khó quên.


Hình ảnh: Thu hoạch hào ở Long Sơn

Làng Bè Long Sơn

Long Sơn, từ vài ba năm trở lại đây, là một trong những nơi chuyên cung cấp hàu cho TP.HCM với số lượng vài tấn mỗi ngày.

Ngồi ăn uống trên nhà hàng làng bè Long Sơn "dã chiến", sóng nước cứ dập dềnh, dập dềnh cũng là cái thú. Nhà hàng làng bè Long Sơn sức chứa trên 200 khách, sắp xếp bàn ăn ngồi kiểu Hàn Quốc gần gũi và thân thiện. Từ trong nhà hàng nhìn ra mặt sông lăn tăn gợn sóng đón những cơn gió mát lạnh thổi vào như xua tan bao mệt nhọc trước khi thưởng thức đặc sản trên bè.

Hải sản thường hấp dẫn du khách ở các món cá mú, cá bớp, cá chẻm, hàu sống ăn mù tạt, hàu né, cá nâu nướng muối ớt, ghẹ nướng, cua rang me, cua Long Sơn, lẩu canh chua cá dứa, cá tráp hấp hành… Đặc sản thuộc loại hiếm ở đây chính là loại ốc gai.

Ngoài những món đã đặt trước, quý khách có thể ngắm đàn cá bơi lội giữa các ô nuôi trong bè. Nhà bè được chia thành những ô vuông bằng những lối đi lát gỗ, mỗi ô vuông là một lồng bè nuôi cá bớp, cá chẻm, cá mú… Thấy bóng người, những con cá bớp to như cá lóc bông lao tới đòi ăn, quẫy nước mạnh đến nỗi văng cả vào người các vị khách đứng xem, thích loại hải sản nào quý khách chỉ việc gọi anh bồi bàn và kêu thợ mang vợt ra bắt ngay cá tươi sống đưa vào nhà bếp, chỉ 10 đến 15 phút là đã có ngay món mới do chính quý khách lựa chọn.

Việc bắt cá ở cửa sông này quá dễ, thả xuống những chiếc lồng sắt, làm chà dụ cá vào ở và chờ đến lúc nước cạn là dùng ròng rọc quay lồng trở lên bắt cá. Cá nâu, cá ngát, cá chẻm, cá dứa, cá lù đù… thường tụ tập cạnh các nhà bè nuôi cá để ăn những thức ăn thừa, do đó đoạn cửa sông này là nơi khá lý tưởng cho dân ghiền câu cá từ thành phố xuống đây vào các ngày cuối tuần.


Bên cạnh nhà hàng làng bè Long Sơn là các bè nuôi hàu. Khoảng 20 bè được cột vào nhau, nổi trên mặt nước nhờ những thùng phuy nhựa, phía trên đầy ắp giàn cây treo những tấm tôn. Những con hàu cỡ ba tháng tuổi bám chặt vào các tấm tôn, to cỡ con sò điệp, chốc chốc lại hé miệng phun nước. Người nuôi hàu chẳng phải tốn thêm một đồng thức ăn hay con giống nào ngoài việc đầu tư cơ sở vật chất ban đầu, và chỉ việc lựa chỗ nước chảy nhiều neo bè thả những tấm tôn cho hàu tự bám. Hàu nuôi cỡ 10 - 11 tháng mới thu hoạch.

Khoảng ba năm qua, vùng cửa sông Chà Và này của Long Sơn bỗng phát triển nghề nuôi cá bè mà xuất phát điểm là từ các nhà kinh doanh người Đài Loan. Với ưu thế về sự trong lành của môi trường, địa thế kín gió, có thể tránh được bão, làng bè Long Sơn đã phát triển đến nay trên 20 nhà bè, có cái rộng đến cả chục hecta. Đa số chủ bè là người Đài Loan, Trung Quốc. Họ thuê công nhân từ các tỉnh miền Tây, có bè đến 50 - 60 công nhân.

Nhà bè được đầu tư khá quy mô, bài bản, hoạt động theo một quy trình khép kín. Trên bè có cả xưởng chế biến thức ăn cho cá, xưởng sửa chữa, may vá lưới, có phòng đông lạnh các loại cá làm thức ăn cho cá nuôi. Máy phát điện mỗi nhà bè có đến 3 - 4 cái loại công suất lớn, không chỉ đủ khả năng chiếu sáng "công trường" mà còn đủ cho cả phòng đông lạnh. Buổi tối ở đây sáng rực như Sài Gòn, các văn phòng làm việc cũng đầy đủ tiện nghi, có cả ăngten parabol thu sóng vệ tinh…

Sau khi thăm quan nhà bè nuôi thủy hải sản, xuôi dòng sông Chà Và khi nước cạn để lộ ra các bãi sình, du khách sẽ thấy nhiều ngư dân bắt nghêu, ốc, chem chép, móng tay, cúm hoặc dùng chài, lưới, rập… để đánh bắt các loại thủy hải sản ẩn mình dưới lớp phù sa ven bờ. Nhiều ngư dân còn chỉ cho bạn cách nhận biết hang chem chép, cách bắt cúm thế nào để không bị chúng cắp tay… Ngoài hàu, nghề nuôi cá bè cũng rất phát triển tại đây. Chủng loại cá khá đa dạng và có giá trị kinh tế cao như: cá bóp, cá chim, cá mú, cá hồng… Hầu hết các nhà bè này đều bán hải sản và đóng gói cẩn thận cho khách phương xa đem về làm quà. Nếu muốn thưởng thức hải sản trên sông, các nhà hàng nổi trên sông là điểm dừng chân lý tưởng.


Hình ảnh: Tham quan Nhà Lớn, Long Sơn


Hình ảnh: Quần thể kiến trúc Nhà Lớn in dấu thời gian

Tới Long Sơn, bạn sẽ bị “hớp hồn” bởi bên cạnh sự nhộn nhịp của một cuộc sống hiện đại với những ngôi nhà mới mọc lên, với cảnh trao đổi mua sắm nơi phố chợ…, là nét đẹp trầm mặc của những khu phố cũ, những căn nhà cổ, những người dân tóc túi tó củ hành, áo bà ba đen rặt chất Nam bộ hiền lành, mến khách. Sau khi cây cầu Ba Nanh (còn gọi là cầu Long Sơn) nối liền Tân Thành và Long Sơn được đưa vào sử dụng, việc khách du lịch tới Long Sơn trở nên thuận lợi hơn. Khách tới Long Sơn vừa để tham quan di tích Nhà Lớn, tìm hiểu về nét văn hóa xưa.

Kiến trúc độc đáo của Nhà Lớn Long Sơn, cùng sự nhiệt thành, mến khách của những người dân nơi đây đã để lại một ấn tượng đẹp trong lòng du khách. Hiện nay Nhà Lớn Long Sơn vẫn còn giữ được một phong tục khá hay: đãi cơm và sắp xếp chỗ nghỉ ngơi cho du khách đến tham quan Nhà Lớn vào mùa lễ hội. Long Sơn là địa chỉ thật sự hấp dẫn du khách tới mỗi dịp lễ hội hoặc ngày cuối tuần. Mỗi năm Long Sơn thu hút tới trên 40.000 lượt khách tới tham quan, giải trí.
Khám phá thiên nhiên trên đảo là điều lý thú của du khách. Đảo Long Sơn có hệ sinh thái ở đây rất đa dạng. Nhiều du khách thích leo núi khi đi chơi Long Sơn. Đường lên núi là những lối mòn, khách phải tự định hướng, băng rừng để lên đỉnh. Đỉnh núi là một kiệt tác thiên nhiên kỳ thú. Chỗ rộng nhất trên đỉnh núi đến 2km, có nhiều cột đá vươn lên trời cao và nhiều hòn đá hình thù kỳ lạ.

Núi có 3 đỉnh: Đỉnh Bà Trao cao 138m, đỉnh Hố Rồng cao 120m và đỉnh Hố Vông cao 100m. Từ các đỉnh, du khách có thể phóng tầm mắt thấy biển rộng mênh mông và thành phố Vũng Tàu. Dưới chân núi là khu rừng sác đặc trưng của vùng đất ngập mặn với nhiều loài hải sản phong phú. Nhiều khách thích thú khi được cùng dân địa phương nơi đây bẫy cá thòi lòi dưới chân những cây đước rễ chân nôm. Chiến lợi phẩm là những con cá tròn, dài đem nướng mọi ăn… hết sẩy! Trên đảo, còn có một hồ nước ngọt rộng lớn. Những tay câu chuyên nghiệp đến đây đều dành nhiều thời gian buông câu để bắt những con cá nước ngọt thịt ngon ngọt. Khu vực này vẫn còn tồn tại những cây to, có tuổi thọ trên 100 năm.

Cư dân trên đảo, từ già đến trẻ đều hiểu rõ lịch sử vùng đất này cũng như những chi tiết văn hóa đặc trưng của đảo từ thời khai khẩn đất đai. Vì thế không cần có hướng dẫn viên, du khách vẫn có thể tìm hiểu tường tận về đất và người Long Sơn bởi sự hào phóng, hiếu khách của người dân địa phương vẫn duy trì suốt hơn một thế kỷ qua. Rất nhiều người ở TP Hồ Chí Minh hay các vùng lân cận rảnh rỗi thì đến đảo này để xả stress.

St

Khuyến mại hè 2017